Datganiad CNC i adroddiad Newid Hinsawdd yr IPCC

Meddai Clare Pillman, Prif Weithredwr Cyfoeth Naturiol Cymru: 

"Mae adroddiad diweddaraf yr IPCC yn rhybudd pendant o wir raddfa’r addasiad byd-eang a'r gwrthsafiad brys sydd eu hangen nawr os ydym yn bwriadu ymbaratoi i wynebu ergydion hinsawdd y dyfodol.  

"Dros y blynyddoedd, y mis a’r wythnosau diwethaf, mae effeithiau newid hinsawdd ar ein carreg drws ni wedi dod yn amlycach fyth. Mae rhannau helaeth o Gymru a'r DU wedi dioddef llifogydd a stormydd neilltuol, ac mae’n calonnau a’n meddyliau'n canolbwyntio'n briodol ar amddiffyn pobl ac eiddo.  

"Ond fel y mae adroddiad heddiw yn nodi, mae'n amlwg nad yw cynyddu dulliau o wrthsefyll patrymau tywydd eithafol wedi bod yn symud mor gyflym â’r risg gynyddol. Boed hynny’n llifogydd, sychder neu danau gwyllt, gwyddom fod y byd yn wynebu perygl gwirioneddol os nad ydym yn barod ar gyfer y digwyddiadau hyn pan fyddant yn taro. 

"Y gwir amdani yw nad oes un ateb terfynol. O ystyried yr heriau a achosir gan yr argyfyngau hinsawdd a natur a'r ffaith fod tywydd eithafol yn anochel, does gennym ddim dewis ond i dynnu ar yr holl ddulliau sydd ar gael inni. 

"Mae hyn yn golygu cymryd camau beiddgar nawr. O ran lleihau perygl llifogydd, mae angen inni fabwysiadu dull mwy amrywiol nag erioed o ymyrryd, gan gynnwys defnyddio mwy o atebion sy'n seiliedig ar natur i gadw mwy o ddŵr i fyny'r afon, ei arafu, neu ei storio ar orlifdiroedd lle bo'n briodol. Mae angen inni roi’r gorau i wneud y broblem yn waeth drwy ddatblygu ar orlifdiroedd, ac mae angen inni adeiladu cartrefi sy’n gallu gwrthsefyll llifogydd yn well. 

Mae angen inni sicrhau bod pobl yn gwybod pa gamau y gallant eu cymryd eu hunain i leihau effaith llifogydd pan fydd y dyfroedd yn dechrau codi. 

“Mae angen i ni hefyd i drin ein huchelgeisiau ar gyfer adfer natur a’r rhai ar gyfer newid hinsawdd fel blaenoriaethau cyfartal. Gall natur ddarparu atebion pwysig i’r newid yn yr hinsawdd a helpu i sicrhau gwelliannau amgylcheddol er budd cenedlaethau'r presennol a'r dyfodol. 

"Mae angen i lywodraethau a chymdeithas gydnabod pwysigrwydd a’r angen brys am fabwysiadu dull cyfannol o wrthsefyll a chynyddu lefel parodrwydd y genedl i reoli a brwydro’n erbyn y risgiau cynyddol a achosir gan yr argyfwng hinsawdd. Mae'r ffocws canolog a roddir ar newid yn yr hinsawdd yn Rhaglen Lywodraethu Llywodraeth Cymru, a'r pwyslais a roddir ar liniaru perygl llifogydd yn y dyfodol yn y Cytundeb Cydweithredu rhwng Llafur a Phlaid Cymru i gyd i'w groesawu. 

"Ond nawr yw’r amser i weithredu. Rhaid inni gymryd sylw o'r dystiolaeth wyddonol a chymryd camau ar unwaith i baratoi ar gyfer effeithiau'r presennol a'r dyfodol – ac mae adroddiadau’r IPCC yn eu hamlinellu yn blwmp ac yn blaen." 

Diweddarwyd ddiwethaf